Cudzy sposób na własny biznes

Franczyza jest stosowana w wielu różnych dziedzinach działalności gospodarczej. Przyczynia się to do zróżnicowania jej odmian i utrudnia sformułowanie precyzyjnej definicji. Jej brak powoduje z kolei kłopoty z wprowadzeniem w życie przepisów regulujących franczyzę kompleksowo lub przynajmniej niektóre jej aspekty. Istnieją jednak pewne elementy wspólne dla wszystkich rodzajów franczyzy. Zawsze franczyzobiorca musi liczyć się z odpowiedzialnością za własne decyzje. Poza tym musimy podporządkować się regułom umowy zawartej z franczyzodawcą. To on bowiem umożliwia korzystanie z wypracowanej przez niego marki, know-how oraz strategii działania.

Nieostry termin

Bardzo precyzyjną definicję franczyzy przedstawia Polska Organizacja Franczyzodawców. Aby umożliwić odróżnienie działalności na zasadzie franczyzy od innych systemów dystrybucji oraz rozróżnić franczyzodawców od innych przedsiębiorstw, przyjmuje, że cechami wyróżniającymi franczyzę są m.in.: trwały, kontraktowy stosunek umowny łączący dawcę i biorcę, z którego wynika obowiązek franczyzodawcy przekazywania franczyzobiorcy know-how w sposóbg ciągły, przez cały okres obowiązywania umowy, i który nakłada na franczyzobiorcę obowiązek uiszczania na rzecz franczyzodawcy opłat franczyzowych lub innych świadczeń, w sposób uzgodniony pomiędzy stronami. Istotą tego systemu jest też niezależność gospodarcza, prawna oraz organizacyjna franczyzobiorcy względem franczyzodawcy.

Podstawą systemu franczyzy jest pakiet czy też licencja franczyzowa, która zawiera kompletną koncepcję prowadzenia działalności gospodarczej.

Ewolucja pojęcia

Z perspektywy franczyzodawców to działalność, której rozwój opiera się na dodawaniu do sieci kolejnych placówek, czyli najlepiej sprawdza się w handlu detalicznym, gastronomii i innych usługach.

Sukces lub porażka franczyzobiorcy może zależeć od dwóch czynników.
- Pierwszym to atrakcyjność oferowanego produktu dla konsumenta, czyli czynnik zewnętrzny, wpływający na powodzenie, niezależnie od tego, czy jest to franczyza, czy też nie. Drugi, dotyczący franczyzy sensu stricto, to pomysł na organizację systemu, jego odpowiednie wykonanie i dobranie franczyzobiorców. Aby uzyskać przewagę nad innymi podmiotami działajacymi na rynku, najważniejszy powinien być jednolity standard placówek, z jakim konsument będzie kojarzył całą sieć - powiedziała gazecie "Puls Biznesu" Katarzyna Gniazdek, prezes firmy doradczej DGE Bruxelles Polska, specjalizującej się w pozyskiwaniu środków finansowania z funduszy unijnych oraz ze źródeł krajowych.

Twarde dane

Z "Raportu o rynku franchisingu w Polsce 2004/2005", sporządzonego przez firmę konsultingową PROFIT system, obecnie działa w Polsce 210 systemów franczyzowych (rok temu było ich 171). Sieci franczyzowe działają w prawie każdej dziedzinie handlu i usług. Biznesmeni traktują franczyzę jako alternatywną - wobec emisji akcji czy wejścia inwestora finansowego - szansę pozyskania pieniędzy na rozwój lub sposób na szybkie poszerzenie własnej sieci, tak aby efektywnie korzystać z efektu skali.